Ο Έλον Μασκ πήρε θέση μάρτυρα την Τρίτη σε ομοσπονδιακό δικαστήριο στο Οκλαντ της Καλιφόρνιας, στην πρώτη ημέρα μιας δίκης που φέρνει σε ευθεία σύγκρουση δύο από τα πιο ισχυρά πρόσωπα της τεχνητής νοημοσύνης: τον ίδιο και τον Σαμ Άλτμαν, διευθύνοντα σύμβουλο του OpenAI.
Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται η ίδια η ιστορία του OpenAI, του οργανισμού που ξεκίνησε το 2015 ως μη κερδοσκοπικό ερευνητικό εγχείρημα και εξελίχθηκε, μετά την επιτυχία του ChatGPT, σε έναν από τους πιο ισχυρούς τεχνολογικούς οργανισμούς στον κόσμο. Ο Μασκ, που υπήρξε συνιδρυτής του, κατηγορεί το OpenAI, τον Άλτμαν, τον πρόεδρο της εταιρείας Γκρεγκ Μπρόκμαν και τη Microsoft ότι εγκατέλειψαν την αρχική αποστολή του οργανισμού και τον μετέτρεψαν σε κερδοσκοπικό μηχανισμό της Silicon Valley.
Απέναντι σε αυτή την αφήγηση, η πλευρά του OpenAI παρουσιάζει μια εντελώς διαφορετική ιστορία: όχι έναν ιδρυτή που είδε την αποστολή του να προδίδεται, αλλά έναν πρώην συνεργάτη που ήθελε τον έλεγχο, δεν τον πήρε και επέστρεψε χρόνια αργότερα ως ανταγωνιστής.
"Πιστεύω ότι θα προσπαθήσουν να κάνουν αυτή την υπόθεση να φανεί περίπλοκη, αλλά είναι πολύ απλή: δεν είναι εντάξει να κλέβεις μια φιλανθρωπική οργάνωση", είπε ο Μασκ στην κατάθεσή του.
Ο Έλον Μασκ καταθέτει ενώ εξετάζεται από τον δικηγόρο του, Στίβεν Μόλο, στη δίκη για τη μετατροπή του OpenAI σε κερδοσκοπικό σχήμα, σε ομοσπονδιακό δικαστήριο στην Οκλαντ της Καλιφόρνιας, στις 28 Απριλίου 2026. Courtroom sketch.
Ο Μασκ υποστηρίζει ότι το OpenAI δημιουργήθηκε για να αναπτύξει τεχνητή νοημοσύνη προς όφελος της ανθρωπότητας και όχι για να πλουτίσουν στελέχη ή εταιρείες. Ζητά αποζημιώσεις έως 150 δισ. δολάρια από το OpenAI και τη Microsoft, με τα χρήματα, όπως λέει, να κατευθύνονται στο φιλανθρωπικό σκέλος του OpenAI. Ζητά επίσης να επιστρέψει το OpenAI σε πλήρως μη κερδοσκοπική δομή και να απομακρυνθούν ο Άλτμαν και ο Μπρόκμαν από τις θέσεις τους.
Στο δικαστήριο, ο Μασκ επιχείρησε να παρουσιάσει τον εαυτό του ως τον άνθρωπο που έβαλε τα θεμέλια του OpenAI. "Σκέφτηκα την ιδέα, το όνομα, στρατολόγησα τους βασικούς ανθρώπους, τους έμαθα ό,τι ξέρω, παρείχα όλη την αρχική χρηματοδότηση", είπε. Πρόσθεσε ότι θα μπορούσε να είχε ιδρύσει από την αρχή μια κερδοσκοπική εταιρεία, αλλά επέλεξε να μην το κάνει.
Η κατάθεσή του δεν περιορίστηκε στο OpenAI. Ο Μασκ μίλησε εκτενώς για τους φόβους του γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, την οποία παρομοίασε με ένα πολύ έξυπνο παιδί που πρέπει να αποκτήσει σωστές αξίες πριν γίνει ανεξέλεγκτο. Είπε επίσης ότι είχε προειδοποιήσει τον τότε πρόεδρο των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, για τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης, ενώ χρησιμοποίησε και την αναφορά στο Terminator για να περιγράψει το δυστοπικό σενάριο που, όπως είπε, ήθελε να αποφευχθεί.
Ο διευθύνων σύμβουλος του OpenAI, Σαμ Άλτμαν, παρακολουθεί τις εναρκτήριες τοποθετήσεις στη δίκη του Έλον Μασκ για τη μετατροπή του OpenAI σε κερδοσκοπικό σχήμα, σε ομοσπονδιακό δικαστήριο στην Οκλαντ της Καλιφόρνιας, στις 28 Απριλίου 2026. Courtroom sketch.
Κεντρική θέση στην αφήγηση του Μασκ είχε η Google. Ο ιδρυτής της Tesla είπε ότι είχε συζητήσει επί χρόνια με τον Λάρι Πέιτζ, συνιδρυτή της Google, για τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά θεώρησε ότι η Google και η DeepMind δεν αντιμετώπιζαν το θέμα με αρκετή προσοχή. Σε αυτή την εκδοχή, η ιδέα του OpenAI γεννήθηκε και ως αντίβαρο στην ισχύ της Google στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στον Ίλια Σούτσκιβερ, έναν από τους σημαντικότερους ερευνητές τεχνητής νοημοσύνης και συνιδρυτή του OpenAI. Ο Μασκ είπε ότι χρειάστηκε τεράστια προσπάθεια για να τον πείσει να φύγει από την Google και να ενταχθεί στο OpenAI. Υποστήριξε ότι μετά την προσέλκυση του Σούτσκιβερ, ο Λάρι Πέιτζ αρνήθηκε να του ξαναμιλήσει.
Στην εκδοχή του Μασκ, το OpenAI γεννήθηκε ως απάντηση σε έναν φόβο: ότι η πιο ισχυρή τεχνολογία της εποχής θα μπορούσε να συγκεντρωθεί στα χέρια μιας μεγάλης εταιρείας. Στην εκδοχή του OpenAI, όμως, η ίδια ιστορία είναι λιγότερο ηρωική και περισσότερο επιχειρηματική: ο Μασκ δεν ήθελε απλώς να προστατεύσει μια αποστολή, αλλά να έχει τον τελευταίο λόγο πάνω της.
Ο δικηγόρος του OpenAI και του Άλτμαν, Γουίλιαμ Σάβιτ, είπε στους ενόρκους ότι ο Μασκ δεν κινείται από ενδιαφέρον για την αρχική αποστολή του οργανισμού, αλλά από την επιθυμία του να έχει τον έλεγχο. Η πλευρά του OpenAI υποστηρίζει ότι ο Μασκ είχε στηρίξει την ιδέα δημιουργίας κερδοσκοπικού σκέλους, αλλά αποχώρησε όταν δεν πήρε την εξουσία που ήθελε."Είμαστε εδώ επειδή ο κ. Μασκ δεν πήρε αυτό που ήθελε", είπε ο Σάβιτ στην εναρκτήρια τοποθέτησή του.
Η θέση του OpenAI είναι ότι η δημιουργία ενός κερδοσκοπικού σκέλους ήταν απαραίτητη για να συγκεντρωθούν τα τεράστια κεφάλαια που απαιτεί η ανάπτυξη προηγμένων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης. Η τεχνητή νοημοσύνη χρειάζεται υπολογιστική ισχύ, εξειδικευμένους επιστήμονες, υποδομές και επενδύσεις που δεν μπορούσε, κατά την εταιρεία, να υποστηρίξει το αρχικό μη κερδοσκοπικό σχήμα.
Ο ίδιος ο Μασκ δεν αρνήθηκε ότι είχαν γίνει συζητήσεις για ένα κερδοσκοπικό σκέλος. Είπε όμως ότι το δεχόταν μόνο ως μικρό εργαλείο χρηματοδότησης του μη κερδοσκοπικού οργανισμού. Δεν είχε αντίρρηση, είπε, σε ένα μικρό for-profit κομμάτι, αρκεί ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός να παρέμενε στον έλεγχο. "Αρκεί η ουρά να μην κουνούσε τον σκύλο", κατέθεσε.
Η Microsoft βρίσκεται επίσης στο κέντρο της υπόθεσης, καθώς οι επενδύσεις και η συνεργασία της με το OpenAI ήταν καθοριστικές για την εκτόξευση της εταιρείας. Η πλευρά του Μασκ υποστηρίζει ότι η σχέση αυτή έδωσε στη Microsoft υπερβολική επιρροή πάνω στην τεχνολογία του OpenAI. Η Microsoft απορρίπτει αυτή την εκδοχή. Δικηγόρος της εταιρείας είπε στους ενόρκους ότι η Microsoft δεν προσπάθησε να ελέγξει το OpenAI και ότι η συνεργασία ήταν αμοιβαία επωφελής.
Τα οικονομικά μεγέθη δείχνουν γιατί η υπόθεση ξεπερνά μια προσωπική σύγκρουση ανάμεσα σε δύο ισχυρούς άνδρες της τεχνολογίας. Το OpenAI έχει αντλήσει 186 δισ. δολάρια από εξωτερικούς επενδυτές, ενώ τον περασμένο μήνα ανακοίνωσε νέα χρηματοδότηση 122 δισ. δολαρίων και αποτίμηση 852 δισ. δολαρίων. Η δίκη ακουμπά το ερώτημα αν ένας οργανισμός που ξεκίνησε ως μη κερδοσκοπική αποστολή μπορεί να μετατραπεί σε τεχνολογικό κολοσσό χωρίς να θεωρηθεί ότι πρόδωσε τις αρχικές του δεσμεύσεις.
Πριν ακόμη ξεκινήσει ουσιαστικά η διαδικασία, η δικαστής Ιβόν Γκονζάλες Ρότζερς επέπληξε τον Μασκ και τον Άλτμαν για αναρτήσεις γύρω από τη δίκη. Ο Μασκ είχε αποκαλέσει τον Άλτμαν "Scam Altman" στην πλατφόρμα X και τον είχε κατηγορήσει ότι έκλεψε μια φιλανθρωπική αποστολή. Η δικαστής ζήτησε και από τους δύο να περιορίσουν τα σχόλια για τη δίκη στα social media όσο η διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη.
Η σύγκρουση, έτσι, δεν εξελίσσεται μόνο μέσα στην αίθουσα του δικαστηρίου. Εξελίσσεται και στο επίπεδο της δημόσιας εικόνας: ο Μασκ προσπαθεί να εμφανιστεί ως ο άνθρωπος που προειδοποίησε για την τεχνητή νοημοσύνη πριν γίνει παγκόσμια βιομηχανία, ενώ το OpenAI τον παρουσιάζει ως έναν πρώην ιδρυτή που δεν άντεξε ότι η εταιρεία έγινε πανίσχυρη χωρίς εκείνον.
Η πρώτη εμφάνιση του Μασκ στο δικαστήριο περιγράφηκε ως λιγότερο σίγουρη από προηγούμενες δικαστικές αναμετρήσεις του. Η εικόνα από την αίθουσα ήταν ενός Μασκ λιγότερο συγκροτημένου και περισσότερο επικεντρωμένου στο να παρουσιάσει τον εαυτό του ως τον ιδρυτικό άνθρωπο πίσω από το OpenAI.
Η δίκη αναμένεται να διαρκέσει περίπου τρεις εβδομάδες. Ο Μασκ θα επιστρέψει στο δικαστήριο την Τετάρτη για συνέχεια της κατάθεσής του και αντεξέταση από την πλευρά του OpenAI. Στη διαδικασία αναμένεται να καταθέσουν επίσης ο Σαμ Άλτμαν, ο Γκρεγκ Μπρόκμαν, ο διευθύνων σύμβουλος της Microsoft Σάτια Ναντέλα και άλλα πρόσωπα που συνδέθηκαν με την πορεία του OpenAI από ένα μικρό ερευνητικό εργαστήριο σε έναν από τους ακριβότερους τεχνολογικούς οργανισμούς στον κόσμο.
Το αποτέλεσμα της δίκης μπορεί να επηρεάσει τα σχέδια του OpenAI για πιθανή δημόσια εγγραφή, τη σχέση του με τη Microsoft και το μοντέλο πάνω στο οποίο χτίζονται σήμερα οι ισχυρότερες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης.
Το διακύβευμα όμως ξεπερνά τη σύγκρουση δύο δισεκατομμυριούχων: αφορά το αν μια εταιρεία μπορεί να ξεκινά ως υπόσχεση προς την ανθρωπότητα και, μέσα σε λίγα χρόνια, να γίνεται ένας από τους ακριβότερους επιχειρηματικούς μηχανισμούς στον κόσμο χωρίς να απαντά στο ποιος τελικά ελέγχει αυτή την υπόσχεση.
