SpaceX: Τι φώτισε τον ουρανό των ΗΠΑ πριν ξημερώσει; – Viral η «διαστημική μέδουσα»

Η εκτόξευση ενός πυραύλου Falcon 9 της SpaceX από τη Φλόριντα δημιούργησε την Τρίτη, πριν από την ανατολή, μια φωτεινή «διαστημική μέδουσα» στον ουρανό των ΗΠΑ. Το βίντεο του φαινομένου έγινε viral στα social media.

Ένα εντυπωσιακό θέαμα αντίκρισαν όσοι κοιτούσαν τον ουρανό πριν από την ανατολή του ηλίου την Τρίτη 13 Οκτωβρίου. Μια φωτεινή, απλωμένη νέφωση εμφανίστηκε πάνω από περιοχές των νοτιοανατολικών ΗΠΑ και της μεσοατλαντικής ακτής, και αιφνιδίασε όσους την παρατήρησαν. Πηγή της ήταν η εκτόξευση ενός πυραύλου Falcon 9 της SpaceX, σε απόσταση εκατοντάδων χιλιομέτρων.

Βίντεο από το φαινόμενο κυκλοφόρησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, και πολλοί αναρωτήθηκαν τι ήταν αυτό που φώτιζε τον ουρανό. Η εξήγηση βρισκόταν στο Ακρωτήριο Κανάβεραλ της Φλόριντα, από όπου είχε απογειωθεί ο πύραυλος.

Η εκτόξευση της SpaceX για λογαριασμό της NASA

Η εκτόξευση έγινε στις 6:33 το πρωί, τοπική ώρα Ανατολικής Ακτής, στο πλαίσιο της αποστολής CRS-35. Πρόκειται για την 35η εμπορική αποστολή ανεφοδιασμού του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού για λογαριασμό της NASA. Ο Falcon 9 μετέφερε το μη επανδρωμένο διαστημικό σκάφος Cargo Dragon, φορτωμένο με περισσότερες από 6.300 λίβρες εφοδίων και εξοπλισμού, δηλαδή περίπου 2.860 κιλά. Ανάμεσά τους βρίσκονταν επιστημονικά πειράματα και το τελευταίο ζεύγος αναδιπλούμενων ηλιακών συστοιχιών που προορίζονται για τον διαστημικό σταθμό.

Η ώρα της εκτόξευσης έπαιξε καθοριστικό ρόλο στο οπτικό αποτέλεσμα. Στις περισσότερες περιοχές της ανατολικής ακτής ο ήλιος δεν είχε ακόμη ανατείλει. Ο πύραυλος και τα καυσαέριά του όμως είχαν φτάσει σε τόσο μεγάλο ύψος, ώστε φωτίζονταν ήδη από τις ακτίνες του ήλιου. Έτσι το φωτεινό ίχνος του πυραύλου έγινε ορατό από μεγάλη απόσταση, σχηματίζοντας ένα σύννεφο που έμοιαζε να απλώνεται στον ουρανό σαν φωτεινή μέδουσα.

Τι είναι η «διαστημική μέδουσα» που φάνηκε στον ουρανό;

Το φαινόμενο περιγράφεται συχνά ως «διαστημική μέδουσα» (space jellyfish), λόγω του σχήματος που παίρνουν τα αέρια και οι υδρατμοί καθώς διαστέλλονται στην ανώτερη ατμόσφαιρα. Σύμφωνα με την εξήγηση που δημοσίευσε η Washington Post, μια εκτόξευση μπορεί να δημιουργήσει ιδιαίτερα ορατή νέφωση όταν τα αέρια και η υγρασία που απελευθερώνει ο πύραυλος φτάνουν σε μεγάλα υψόμετρα.

Εκεί, λόγω της χαμηλής ατμοσφαιρικής πίεσης, διαστέλλονται γρήγορα και απλώνονται προς διαφορετικές κατευθύνσεις. Σχηματίζουν έτσι δομές που θυμίζουν τα πλοκάμια μιας μέδουσας. Η εμφάνιση του φωτεινού σχηματισμού εξαρτάται και από τη θέση του ήλιου: όταν το έδαφος βρίσκεται ακόμη στο σκοτάδι πριν από την ανατολή, τα αέρια σε μεγάλο ύψος μπορεί να δέχονται ήδη το ηλιακό φως και να φαίνονται ως φωτεινές δομές στον ουρανό.

Τι μετέφερε το Cargo Dragon της SpaceX στον Διαστημικό Σταθμό

Πίσω από το εντυπωσιακό θέαμα βρισκόταν μια αποστολή με σημαντικό επιστημονικό φορτίο. Σύμφωνα με τη NASA, το Cargo Dragon μετέφερε, μεταξύ άλλων, εξοπλισμό για την παραγωγή τεχνητών αμφιβληστροειδών σε συνθήκες μικροβαρύτητας. Μετέφερε επίσης τρισδιάστατα μοντέλα καρδιακού ιστού, που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην ανάπτυξη μεθόδων δοκιμής φαρμάκων. Στο φορτίο υπήρχαν ακόμη υλικά για τη μελέτη του σχηματισμού νέων τύπων γυαλιού σε μικροβαρύτητα. Περιλαμβάνονταν και εγκεφαλικά οργανοειδή, με τα οποία οι επιστήμονες μπορούν να διερευνήσουν πιθανούς στόχους για θεραπείες νευροεκφυλιστικών ασθενειών, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ και η νόσος Πάρκινσον.

Το διαστημικό σκάφος αναμενόταν να φτάσει στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου, έπειτα από περίπου 52 ώρες ταξιδιού. Το φαινόμενο που αιφνιδίασε όσους κοίταξαν τον ουρανό έδειξε ότι μια διαστημική εκτόξευση μπορεί να γίνει ορατή πολύ μακριά από το σημείο απογείωσης. Αρκεί οι κατάλληλες συνθήκες φωτισμού να μετατρέψουν τα καυσαέρια του πυραύλου σε ένα φωτεινό σύννεφο.